Lezenswaardig
Hoe spectaculair werkt de Heilige Geest?
Een ongemakkelijk gevoel
Toen een gesprek laatst kwam op het thema van de Heilige Geest, reageerde mijn gesprekspartner met: ‘Dat vind ik eng. Ik weet daar niet
goed raad mee.’ Ze bleef liever met beide benen op de grond. Ik herken dat wel. Sommige mensen kunnen zo over de Heilige Geest spreken
dat ik mij er ongemakkelijk bij voel. De Geest uit zich volgens hen in bijzondere ervaringen zoals in tongen spreken en in
gebedsgenezing. De wonderen zijn de wereld nog niet uit. Als we maar sterk genoeg geloven, blijkt overal de werkzaamheid van Gods Geest.
Gelovigen worden boven zichzelf uitgetild, boven hun onzekerheden, twijfels en angsten. De Geest neemt bezit van hun lichaam, ze gaan
halleluja zingend uit hun dak.
Handen worden opgelegd en kracht stroomt door een ziek lichaam en een verlamde staat op uit zijn rolstoel. Wat moet ik ervan denken? Om
de een of andere reden overtuigt het mij niet. Het komt op mij geforceerd over. Alle spreken over vrijheid en blijheid ten spijt ervaar
ik de sfeer als dwangmatig.
Op zoek naar een kick
Dat promoten van de bijzondere effecten van de Heilige Geest past wel goed in onze tijd. Mensen zijn op zoek naar ervaringen die hen
een kick geven. Men is gevoelig voor het paranormale en verwachten van religie dat die hen een toegang geeft naar tot deze onzichtbare
wereld van energieën en geesten. Geloof is vooral gevoel geworden, een ervaring die boven het alledaagse uitgaat. Mensen zijn niet zo
erg geïnteresseerd in de inhoud van de leer, maar veel meer in het effect dat geloven teweegbrengt. Op zoek naar bovennatuurlijke
ervaringen. Daar sluit de Pinksterbeweging goed op aan, terwijl we in de traditionele kerken moeite hebben om emoties een plaats te
geven. En in onze wereld draait het om emoties en bijzondere ervaringen. De tv biedt een groot repertoire aan ervarings- en
bekeringsverhalen. En media vertellen ons over hun contacten met de onzichtbare werkelijkheid. Ook bestaat er een grote interesse in
mystieke ervaringen. Veel bestsellers danken hun populariteit aan hun beschrijvingen van zulke ervaringen. Zij lijken deze ervaringen
van een onbeschrijflijke gelukzaligheid of van een intense eenheid met het ‘Al’ binnen handbereik te brengen. Je hoeft er helemaal niet
zoveel moeite voor te doen.
Meer tussen hemel en aarde
Gaat het er in het christelijk geloof om zo’n hogere bewustzijnstoestand te bereiken of om in extase te raken? Dat is een vraag die mij
allang bezig houdt. Als ik met jonge mensen over geloof spreek, beginnen zij dikwijls over zulke paranormale verschijnselen. Er is meer
tussen hemel en aarde en geloof biedt daar toegang toe. Geloven doe je toch in wat je niet kunt zien en bewijzen. Anders zou het geen
geloof zijn. En ondanks alle secularisatie en vooruitgang van de wetenschap blijken mensen geneigd om in het meest ongelooflijke te
geloven. Ze spreken over energiestromen en aardstralen en over de wereldgeesten. Wie zegt in rechtstreeks contact te staan met deze
onzichtbare realiteit, kan op veel gehoor rekenen. Zeker als geloof een middel blijkt om succes in het leven af te dwingen. Velen zijn
uitgekeken op een realiteit die wordt beheerst door de rationaliteit van de wetenschap en zoeken in het alternatieve circuit naar
genezing en bestaansverheldering. Misschien kan iemand de toekomst voorspellen en zo de angst wegnemen. Is dat niet bij uitstek het
domein van de religie? Waarom is het in de traditionele kerken zo stil als het gaat om deze bijzondere werkzaamheid van de Geest?
Worden als gevolg hiervan de kerken steeds leger, terwijl een gebedsgenezer als broeder Zijlstra volle zalen trekt? Zouden we niet eens
wat enthousiaster Pinksteren moeten vieren met wat meer handengeklap en halleluja’s? Wat minder verbaal en wat meer lijfelijk.
Ervaringsgericht. Of meer stilte, momenten van concentratie om bij onszelf te komen. Liederen waarin we onze emoties kwijt kunnen.
Liefde die ons raakt
Zeker is het goed dat we meer aandacht geven aan de gevoelens van mensen. Dat gebeurt ook naar mijn overtuiging. Het gaat toch niet
primair meer om de precieze formuleringen van het geloof, maar veeleer om de wijze waarop we door het geloof worden geraakt en gevormd.
Wat doet God met ons? Dan hebben we het toch over de Geest. Rustiger, minder spectaculair dan in de Pinksterbeweging. Voor mijn gevoel
moeten we het ook niet zoeken in de bijzondere ervaringen. Het gaat in de kerk niet om hogere bewustzijnstoestanden. Ook niet om het
bevredigen van nieuwsgierigheid naar de geestelijke realiteiten. Daar weten we niet veel van af. We kiezen ook niet met elkaar voor een
alternatief circuit van paranormale fenomenen. Daar gaat het in de bijbel ook niet over. Daar horen we een heel ander verhaal, dat zich
in de harde en concrete realiteit van het aardse leven afspeelt. Dan blijkt de werking van de Geest niet te bestaan in een hoger
bewustzijn van hemelse sferen, maar in een nieuwe verstandhouding tussen mensen. Als een lopend vuurtje verspreidt de Geest zich over
mensen en ze horen ieder het goede nieuws van de opstanding in hun eigen taal. De Geest trekt mensen over de streep en lokt hen grenzen
over. Het verrassende effect van de Geest is dat Gods liefde zich over deze aarde verspreidt omdat mensen het hart voor elkaar openen.
Nadat Paulus over de bijzondere geestesgaven heeft gesproken, bezingt hij het charisma van de liefde als de hoogste gave. De Geest keert
zich tegen het egoïsme en inspireert mensen tot de liefde die zichzelf niet zoekt. Om liefde van God die in het gewone alledaagse leven
zich openbaart als een herscheppende kracht voor wie zich daaraan gewonnen geeft. Want het mysterie dat we in de kerk bezingen, is niet
dat van de hoogste en onbegrijpelijke werkelijkheid van God, maar het mysterie van zijn liefde die zich in Christus op deze aarde heeft
geopenbaard.
Jan Eikelboom
Vorige hoofdartikelen kunt u hieronder lezen:
Je mag me altijd bellen … (mei 2009)
Uit de doden opstaan (april 2009)
Toen kwam Christus de Tijger (maart 2009)
Hoe dan ook Calvinist (februari 2009)
De Nieuwe Bijbelvertaling beproefd (januari 2009)
Wie speelt God dit jaar in het kerstspel? (december 2008)
Achteraf (november 2008)
Wie ben ik eigenlijk? (oktober 2008)
Onderweg met Paulus (september 2008)
Geloven in een God die niet bestaat (juli / augustus 2008)
Levensparels (juni 2008)
Vluchten kan niet meer (mei 2008)
Onderweg van Pasen naar Pinksteren (april 2008)
Grenzeloze liefde (maart 2008)
Veertig dagen nog tot Pasen … (februari 2008)
Een kerk van blijvende waarde? (januari 2008)
Dringen bij een lege kribbe… of: De geboorte van de mens (december 2007)
Christelijk geloof in deze tijd (november 2007)
Heer onze Heer, hoe bent U aanwezig? (oktober 2007)
Wat geloven wij eigenlijk? (juni 2007)
Weerbaar en weerloos (maart 2007)
Geef ons heden ons dagelijks brood (februari 2007)
Gemeente rondom het Woord? (januari 2007)
De meest singuliere gave (december 2006)
www.pastoralediensten.nl (november 2006)
Tussen Vredeszondag en Israëlzondag (oktober 2006)
Aan het begin van het nieuwe seizoen (september 2006)
Van Pèsach naar Pasen (juli / augustus 2006)
Nieuw evangelie ontdekt (juni 2006)
Copyright © 2005-2011 Bosbeskapel