Lezenswaardig
VENSTERS
'Levende beelden leiden tot gedachten, maar gedachten niet tot levende beelden,' zo schreef Tsjechov. Verbeeldingskracht. Kijken.
Net zo lang totdat je iets ziet. Schilderkunst kan onze waarneming verfijnen, zodat wij alles nauwkeuriger leren onderscheiden.
Schilders tonen ons de wereld zoals ze is en tegelijk zoals wij haar nooit eerder zagen. Alleen een goed verstaander kan zien zoals zij
zien.
Schilderij 'Venster op een ver verleden'
Al jaren kijk ik dagelijks tegen een schilderij aan van Walter Elst (1955), een Antwerpse fijnschilder. Onderzoek naar de techniek van
oude meesters zoals Springer, Vermeer en Rembrandt spelen in zijn werk een belangrijke rol en worden in de hedendaagse kunst geplaatst
middels een eigen beeldtaal. Het werk zit vol verwijzingen naar het verleden waar hij soms naar verlangt. Al bij de eerste blik heeft
dit schilderij mij geboeid. Het nodigt mij uit te kijken. Steeds opnieuw. Het schilderij toont een oud venster in een witte muur. Je
ziet kleine, zwaar getraliede vensters geflankeerd door kleine luikjes die een witte muur doorbreken. Wit en blauw zijn de hoofdkleuren.
Je ziet dat het beeld is verdeeld in kleinere vlakken, licht en donker. Ook de stenen boven in de muur bakenen links en rechts een wit
vlak af. Een eenvoudig beeld. Aangenaam om naar de kijken. De ramen suggereren diepte en je oog zoekt een weg tussen de tralies. Je
blijft geboeid. Het is zo te zien qua stijl een raam uit een ver verleden. Wie heeft het gebouwd? Wie hebben er naar buiten gekeken
door dit raam? Wat hebben ze gezien, wat gedacht?
De schilder noemt zijn werk: 'Venster op een ver verleden.' Kunnen we terug in de tijd? Je kunt niet door het venster naar binnen
kijken. De ruimte achter de tralies is leeg, zwart en in ieder geval onbereikbaar.
Venster van eerste gelovigen
Suggereert Walter Elst dat het verre verleden onbereikbaar is? Het geeft mij te denken over de verhouding van geschiedenis, geloof en
theologie. De Bijbel komt tot ons uit een 'ver verleden'. Waar we over beschikken in de bijbel is een relaas van de eerste gelovigen,
geen moderne historici, maar mensen die getuigen van hun geloof naar aanleiding van wat ze hebben meegemaakt en wat geheel vernieuwend
was voor hun menselijk leven. Ze vertellen niet 'historisch', in de zin van: 'Dit of dat is gebeurd'. Maar ze zeggen: 'Ik geloof en heb
geloofd dat dit of dat gebeurd is, ongeacht of het voor het verstand een dwaasheid is en voor het menselijk hart een aanstoot.' Ze
vertellen de inhoud van het feit, welke inhoud er evenwel alleen voor het geloof is, precies in dezelfde zin als de kleuren er zijn voor
het gezicht en de geluiden voor het gehoor. Een relaas van gelovigen dus.
Geloven was voor hen, toen en daar, niet direct een afgeleide van wat zij meemaakten: er zat voor hen een 'sprong' tussen. In een
gekruisigde een openbaring van God zien ligt immers niet direct voor de hand. Er was 'iets', Iemand buiten henzelf. Daarover vertellen
zij ons. Zij van toen vragen ons niet om navolging, maar om de zelf de 'sprong in het geloof' te wagen, om geloof in wat zij verkondigen.
Of zoals Kierkegaard het formuleerde: 'Alles komt uiteindelijk neer op het waagstuk van mijn persoonlijke inzet en overgave, kortom op
geloof.'
Bijbel als venster op een verleden
'Van ver, van oudsher aangereikt,
een Woord dat toch niet van ons wijkt,
nabij en nieuw ons aangedaan,
weer vlees geworden, opgestaan.
Dit Woord komt tot ons op de wind.
Het zoekt een huis, een wijs. Het vindt
gehoor bij mensen, onderdak.
Dit Woord dat God van oudsher sprak.
Dit Woord blijft leven in een lied.
Waar mensen zingen sterft het niet,
als adem die de harten voedt,
als lente die ons bloeien doet.
Dit lied dat onze nacht verstoort
wordt keer op keer als nieuw gehoord.
Het breekt zich baan in morgenlicht,
een nieuwe dag, een vergezicht.'
Venster op het heden
Ik heb een venster op het heden. Ik zie in de wereld, het leven, door het venster van het Woord:
'Van ver, van oudsher aangezegd,
een Naam, opnieuw op ons gelegd,
een Woord, dat onze monden vult,
een lied, dat Gods gelaat onthult.
O Woord, zo lang ons toegedaan,
zet ons opnieuw tot zingen aan:
Gezegend, hier en overal
Die is, die was, die komen zal.'
(Uit: Bundel Tussentijds, gezang 9 van Sytze de Vries)
Ik waag de sprong in het geloof. Bij God zijn immers alle dingen mogelijk (Genesis 18:14 en Lucas 1:37).
Ds. Jacob Korf
Vorige hoofdartikelen kunt u hieronder lezen:
Hoe spectaculair werkt de Heilige Geest? (juni 2009)
Je mag me altijd bellen … (mei 2009)
Uit de doden opstaan (april 2009)
Toen kwam Christus de Tijger (maart 2009)
Hoe dan ook Calvinist (februari 2009)
De Nieuwe Bijbelvertaling beproefd (januari 2009)
Wie speelt God dit jaar in het kerstspel? (december 2008)
Achteraf (november 2008)
Wie ben ik eigenlijk? (oktober 2008)
Onderweg met Paulus (september 2008)
Geloven in een God die niet bestaat (juli / augustus 2008)
Levensparels (juni 2008)
Vluchten kan niet meer (mei 2008)
Onderweg van Pasen naar Pinksteren (april 2008)
Grenzeloze liefde (maart 2008)
Veertig dagen nog tot Pasen … (februari 2008)
Een kerk van blijvende waarde? (januari 2008)
Dringen bij een lege kribbe… of: De geboorte van de mens (december 2007)
Christelijk geloof in deze tijd (november 2007)
Heer onze Heer, hoe bent U aanwezig? (oktober 2007)
Wat geloven wij eigenlijk? (juni 2007)
Weerbaar en weerloos (maart 2007)
Geef ons heden ons dagelijks brood (februari 2007)
Gemeente rondom het Woord? (januari 2007)
De meest singuliere gave (december 2006)
www.pastoralediensten.nl (november 2006)
Tussen Vredeszondag en Israëlzondag (oktober 2006)
Aan het begin van het nieuwe seizoen (september 2006)
Van Pèsach naar Pasen (juli / augustus 2006)
Nieuw evangelie ontdekt (juni 2006)
Copyright © 2005-2011 Bosbeskapel