De Bosbeskapel - Lezenswaardig

Lezenswaardig

Lopend Vuurtje

'Lopend Vuurtje' is het maandelijkse wijkblad van de Bosbeskapel.
Op deze pagina wordt maandelijks een interessant artikel uit 'Lopend Vuurtje' gepubliceerd.
Het complete januari nummer van het 'Lopend Vuurtje' kunt u hier lezen

Deze keer:

De lachende Jezus

Tegenwoordig mag het niet meer, snijwerk maken van ivoor. Men heeft het wereldwijd verboden vanwege de ernstige bedreiging van zeldzame diersoorten. Er staan forse straffen op. Dat weerhoudt stropers overigens niet om met de modernste middelen (helikopter, radar, enz.) jacht te maken op olifanten en neushoorns. Kennelijk valt er veel zwart geld mee te verdienen. Duur was ivoor trouwens ook in de 13e eeuw. Om kunstwerken van ivoor te kunnen betalen, moest je ook toen de goudpot bij de regenboog hebben gevonden of uit een rijke familie komen. Maar dan had je ook wat. Kijk naar de lachende Jezus en zijn moeder. Wie het gemaakt heeft en waar je het vinden kan, weet ik niet, maar had ik het geld en kreeg ik de kans, dan zou ik het wel willen kopen. Crisis of geen crisis. Ik vind het prachtig, veelzeggend, sprekend. En de kwaliteit van het snijwerk is subliem. Als je dat hebt, dan heb je echt wat.

Lachende Buddha's vind je in onze tijd en onze cultuur op elke hoek van de straat, maar een lachende Jezus? Van Sara weten we dat ze lacht. De ongelovige Sara die zichzelf te oud vindt om nog een kind te krijgen en dan een kind krijgt dat genoemd wordt naar haar lach. God heeft haar doen lachen, zegt ze! Maar Jezus? Nergens in het evangelie lezen we dat Jezus lacht. De enige plek waar het werkwoord 'lachen' voorkomt is in het onderwijs van de Heer aan zijn leerlingen en aan het volk en dan nog alleen in het evangelie volgens Lucas: Zalig wie nu weeklagen, want ge zult lachen. Maar ja, daar staat het omgekeerde ook: Wee u die nu lacht, want ge zult rouwen en weeklagen (hoofdstuk 6, in het verband van wat bij Lucas de Veldrede heet). De strekking van deze uitspraken is te vinden in de verwachting van Jezus dat de gerechtigheid van God op aarde hersteld zal worden.
Een goedlachse Messias kun je niet in de letters van het evangelie ontdekken. Hoe komt de beeldhouwer er dan bij om de kleine Jezus af te beelden, terwijl hij zijn moeder onder de kin kietelt en zij er beiden plezier in hebben. Is dat vrome fantasie? Kijk je goed naar het beeld, dan lijkt het of Jezus zijn moeder vrolijk plaagt en Maria toegeeflijk terugbuigt en hem zijn gang laat gaan. (Kijk eens wat hij doet, de kleine bengel!) Moet je het platvloers noemen? Neemt de beeldhouwer een loopje met wat heilig is? Is het een artistieke vorm van spot?

In mijn ogen is het anders. De kunstenaar heeft het kind en zijn moeder gezien als een soort grap, wat ze natuurlijk ook zijn. Samen kietelen ze onze lachspieren. Stel je toch voor, de hele gedachte van de menswording van God is een grote grap, dat de Schepper van de einden van de aarde te midden van de mensen verschijnt in luiers. En dat het nota bene moest gaan langs de weg van de bevruchting van Maria door haar oren! Men vond het zo ongelooflijk vreemd dat men het een 'maagdelijke geboorte' is gaan noemen. Een struikelblok voor de Joden en een dwaasheid voor de heidenen, heeft de apostel Paulus gezegd. En dat precies is de kern van het christelijk geloof! Als je het zo bekijkt is het prachtige ivoren beeldje een uitdaging aan ons: blijf je nu voor altijd in je min of meer ironisch ongeloof zitten, of ben je bereid te geloven, te vertrouwen, dat de Allerhoogste zich zonder een enkel voorbehoud verbonden heeft met ons sterfelijk bestaan? De werkelijkheid van God en onze werkelijkheid zonder schaduw verbonden! Ben je bereid het te verdragen als anderen je om dat geloof uitlachen en voor achterlijk verslijten? Dat is de vraag die het beeld aan mij stelt. Kom ik voorbij aan mijn ironie, aan mijn cynisme, aan wat de gangbare wereldwijsheid mij innerlijk heeft aangedaan. Ik heb die natuurlijk omarmd om niet helemaal met lege handen te staan, om mee te kunnen doen met de heersende opinie dat het evangelie en de kerk hun tijd hebben gehad in Europa. Maar ben ik bereid die positie los te laten en me opnieuw te laten raken door de dwaasheid van God? Houd ik het voor mogelijk dat God in mij komt en mij aan het lachen maakt? Omdat er iets nieuws, iets onbeschrijflijk en onbegrijpelijk moois is gebeurd?

Ik denk dat Jezus veel gelachen heeft. En vaak geglimlacht. Gelachen van blijdschap en geglimlacht van mededogen. En nog, nog steeds, tot aan de voleinding van de wereld. Dat denk ik. Maar u begrijpt, bewijzen kan ik niets. Het is wat je noemt intuïtie. Het is maar goed dat ik het prachtige ivoren beeld niet in bezit heb. Dan zou ik nog gaan denken dat ik ook de betekenis van het beeld, of zelfs van het evangelie, in bezit heb. Nu ben ik vrij om ernaar te kijken zonder zorgen om de verzekering. Vrij om te wachten op het moment dat God mij doet lachen, net als Sara. Om u de waarheid te zeggen: dat is me al een paar keer overkomen in mijn leven.

Dolf Tielkemeijer

Vorige hoofdartikelen kunt u hieronder lezen:

ADVENT 2011: "Vervul, o Heiland, het verlangen..." - Gezang 118 (december 2011)
'Zalig de treurenden, want zij zullen vertroost worden' (november 2011)
Elkaar zegenen en tot zegen zijn! (oktober 2011)
Hij was een vriend voor me (september 2011)
Bezuinigen en herstructureren in de dagen van Pinksteren (juli / augustus 2011)
Uithuilen en opnieuw beginnen (juni 2011)
Geen directe lijn tussen God en de werkelijkheid (mei 2011)
Over beeldvorming gesproken (april 2011)
Versleten beeld (maart 2011)
De stad van goud die God ons bouwt (februari 2011)
Beter iets moois te moeten verliezen dan het nooit gehad te hebben (januari 2011)

De hemel op aarde (december 2010)
In leven en sterven geborgen bij God (november 2010)
Rust en regelmaat (oktober 2010)
Kerk Binnenstebuiten (september 2010)
Een Schreeuw (juli / augustus 2010)
Vooruitblik op een terugblik (juni 2010)
Tot vrijheid geroepen (mei 2010)
Kan een stille week druk zijn? (april 2010)
Van Lijdenstijd naar Veertigdagentijd (maart 2010)
Een voorgoed begonnen begin (februari 2010)
Een bijna vergeten geschiedenis (januari 2010)

Je moet in donkere dagen niet te snel om licht vragen (december 2009)
Maar hoe dat zal zijn in het hiernamaals? (november 2009)
Nauwe samenwerking in Den Haag-Zuidwest (oktober 2009)
Wij geloven (september 2009)
Vensters (juli / augustus 2009)
Hoe spectaculair werkt de Heilige Geest? (juni 2009)
Je mag me altijd bellen … (mei 2009)
Uit de doden opstaan (april 2009)
Toen kwam Christus de Tijger (maart 2009)
Hoe dan ook Calvinist (februari 2009)
De Nieuwe Bijbelvertaling beproefd (januari 2009)

Wie speelt God dit jaar in het kerstspel? (december 2008)
Achteraf (november 2008)
Wie ben ik eigenlijk? (oktober 2008)
Onderweg met Paulus (september 2008)
Geloven in een God die niet bestaat (juli / augustus 2008)
Levensparels (juni 2008)
Vluchten kan niet meer (mei 2008)
Onderweg van Pasen naar Pinksteren (april 2008)
Grenzeloze liefde (maart 2008)
Veertig dagen nog tot Pasen … (februari 2008)
Een kerk van blijvende waarde? (januari 2008)

Dringen bij een lege kribbe… of: De geboorte van de mens (december 2007)
Christelijk geloof in deze tijd (november 2007)
Heer onze Heer, hoe bent U aanwezig? (oktober 2007)
Wat geloven wij eigenlijk? (juni 2007)
Weerbaar en weerloos (maart 2007)
Geef ons heden ons dagelijks brood (februari 2007)
Gemeente rondom het Woord? (januari 2007)

De meest singuliere gave (december 2006)
www.pastoralediensten.nl (november 2006)
Tussen Vredeszondag en Israëlzondag (oktober 2006)
Aan het begin van het nieuwe seizoen (september 2006)
Van Pèsach naar Pasen (juli / augustus 2006)
Nieuw evangelie ontdekt (juni 2006)