Ontmoeten
Pastoraat in de aanbieding
www.pastoralediensten.nl vanaf 3 oktober op internet
Met het oplaten van ballonnen door de kinderen van de basisschool de Eshof in Den Haag is
www.pastoralediensten.nl de lucht in gegaan.
Dit is de start van het initiatief van een team van Haagse pastores, verbonden aan de Protestantse Gemeente,
die hun pastorale deskundigheid en expertise in willen zetten ten dienste van hen "voor wie geloof op de één
of andere wijze wel belangrijk is, maar die geen lid (meer) zijn van een kerk." Deze diensten zijn niet gratis.
De vergoedingen komen ten goede aan de Protestantse Gemeente van Den Haag.
Op www.pastoralediensten.nl kunt u zien, wat
zij in de aanbieding hebben.
Inlichtingen: Jan Eikelboom Tel. 070-3680761 / j.c.eikelboom@zonnet.nl
Bij het van start gaan van dit initiatief is onderstaand persbericht afgegeven met een verklaring waarin de
initiatiefnemers ingaan op de principiële aspecten van dit initiatief.
Persbericht
Dominees gaan voor zich zelf beginnen.
Het marktdenken heeft ook dominees bevangen en dus gaan ze commercieel werken. Ons initiatief om pastorale diensten aan
te bieden aan hen voor wie geloven op de een of andere wijze wel belangrijk is, maar die zich niet (meer) betrokken voelen
bij een kerkelijke gemeenschap, riep primair deze commerciële suggestie op. Dat lag natuurlijk voor de hand. We gaan
immers vergoedingen vragen voor onze diensten en dat is in de kerk niet gebruikelijk. En wie zijn diensten aanbiedt aan
deze doelgroep, dus buiten de grenzen van de kerken actief wil zijn, roept alleen daarmee al de associatie op zichzelf
los te maken van de kerkelijke kaders. We geven ook nergens aan dat we graag de mensen op wie we ons richten, weer willen
betrekken bij de kerkelijke gemeenschap.
Toch is dit commerciële motief een misverstand, een hardnekkig misverstand zoals uit de reacties blijkt.
Wij gaan niet voor onszelf beginnen, denken niet een financieel aantrekkelijk gat in de markt ontdekt te hebben,
waar we zelf beter van worden. Zo commercieel denken we niet. Wij zijn allen als predikant verbonden aan de Protestantse
Gemeente van Den Haag (PGG) en dat willen we weten ook. Dat houdt dus in dat de verdiensten ten goede komen aan de PGG.
En als dit initiatief goed aanslaat, hopen we dat daarmee een deel van een predikantsplaats kan worden bekostigd.
Maar onze zorg is niet primair een financiële, maar een pastorale. We beseffen dat voor veel mensen geloof belangrijk is
zonder dat dit blijkt in kerkelijke betrokkenheid. Die hebben wij iets te bieden. We hebben een pastorale deskundigheid
en expertise, die we nu vooral binnenkerkelijk inzetten. Waarom niet veel breder? Zeker nu steeds minder mensen de kerken bezoeken.
Teruggang in kerkbezoek betekent niet dat religie en spiritualiteit in betekenis afnemen. Het tegendeel blijkt het geval te zijn.
Godsdienst is terug van weggeweest, lijkt het. Om een voorbeeld te geven: In de drie uitzendingen van Pauw en Wittteman
die ik de afgelopen week zag, was geloof een item. Het is ook onze eigen ervaring dat we voor religieuze onderwerpen meer
gehoor vinden dan dertig jaar geleden. We weten ook allemaal hoe deze belangstelling voor spiritualiteit breed uitwaaiert,
maar aan de traditionele kerken goeddeels voorbij lijkt te gaan. Heeft dat wellicht ook met de organisatievorm van de kerk
te maken? Is de kerk ondanks alle accent op openheid toch nog een wereld op zichzelf?
Er verandert natuurlijk heel veel in onze samenleving. Met name het individualisme en het belang dat mensen hechten aan hun
autonomie en vrijheid, hebben consequenties voor de kerkelijke gemeenschap, en niet alleen voor de kerken. Ook politieke
partijen, vakbonden, omroepverenigingen kampen met de gevolgen hiervan en hebben dus te maken met vermindering in ledenaantallen.
De huidige kerkelijke organisatie is gebaseerd op het verenigingsmodel. Dat gaat uit van leden die bewust voor de kerk
kiezen, op jonge leeftijd belijdenis doen en normaal gesproken hun leven lang met de kerk verbonden blijven. Ze betalen
hun vrijwillige kerkelijke bijdrage en de kerk kan daar normaal gesproken voor jaren op blijven rekenen. Op deze
veronderstelling is de organisatie gebaseerd.
Het is niet te verwachten, dat dit model in onze samenleving waarin flexibiliteit zo'n grote rol speelt, ongestoord kan
blijven functioneren. Mensen gaan in hun werk dikwijls kortlopende contracten aan en binden zich niet zo makkelijk levenslang.
Ze participeren in verschillende levenssferen naast elkaar. Prof. Dr. Hijme Stoffels van de VU schrijft dan ook:
"Het verenigingsmodel met zijn veronderstelling van massale participatie heeft wellicht zijn beste tijd gehad."
Maar dit model vormt nu precies de basis van de huidige pastorale organisatie van de kerken, die gericht is op de
eigen leden, en dus op steeds minder en steeds oudere mensen.
Wachten we eenvoudig af hoe deze ontwikkeling verder gaat? Of maken we een omslag in ons denken en bieden we de
pastorale deskundigheid en expertise waarover we als pastores beschikken aan hen aan voor wie geloven op de één of andere
manier belangrijk is maar die zich niet meer betrokken voelen bij een kerkelijke gemeenschap? Die vraag hebben we ons
als predikantenteam van de PGG in Den Haag serieus gesteld.
Een folder met een aanbod van een pastoraal abonnement zette ons aan het denken. Die zorgde eerst voor een lacherige
reactie. Maar dat duurde niet lang. We realiseerden ons dat hier een uitdaging lag. Moeten we niet de markt op, de
publiciteit zoeken, folders verspreiden en advertenties zetten en een pastoraal aanbod op internet doen? Een initiatief
was geboren. Twee jaar lang hebben we aan de ontwikkeling van dit concept gewerkt.
Het is duidelijk dat hier principiële vragen aan de orde zijn. Om er maar één te noemen: Kunnen dominees zo
vraaggericht, cliëntgericht werken? Wordt pastorale diensten dan een winkel in religieuze producten, leverancier van
rituelen, die mensen tegen vergoeding afnemen? Wordt het dan niet gauw: U vraagt, wij draaien, als u maar betaalt?
Wordt pastoraat zo niet een vorm van naar de mond praten? Er bestaat toch ook nog zoiets als eigen identiteit.
Die geven we op onze website duidelijk aan. "Wij werken vanuit de overtuiging dat de christelijke traditie een bron
van geestkracht en levenswijsheid is." staat op de homepage. Om in het beeld van de winkel te blijven; We hebben niet
alles te koop. Ons assortiment draagt een christelijk stempel. We richten ons dus op mensen voor wie op zoek zijn naar
wat de christelijke traditie hen misschien te bieden heeft. En dat kan volgens ons veel zijn.
Pastoraal praten we mensen niet naar de mond. De kunst van pastoraat is natuurlijk wel goed te luisteren en met mensen
mee te denken, hen zelf aan het woord te laten komen. We hebben geen kant en klaar aanbod, en ook geen pasklare antwoorden.
Mensen hebben een grote eigen inbreng. Dat vraagt de nodige creativiteit en flexibiliteit maar dat levert in de praktijk
verrassende uitkomsten op. Zo werken we trouwens binnen onze gemeenten al jaren.
Wilt u dan niet dat mensen lid van de kerk worden? vroeg een verbaasde journalist mij. Natuurlijk wel en de
kerkelijke gemeenschap heeft volgens mij veel waardevols te bieden. Maar ik ben realist genoeg om te zien, dat steeds
minder mensen zich binden aan een kerk. Kerkbezoek heeft iets gekregen van theaterbezoek. Je gaat zo af en toe eens naar
de kerk. Soms spreekt het aanbod van lezingen en gespreksgroepen je aan en dan doe je mee. En daar wil je ook best voor
betalen. Je kunt niet zonder geloof, niet zonder de taal van het geloof, realiseer je jezelf op belangrijke
levensmomenten. Zo is de band met een kerk voor sommigen een losvaste geworden. Maar dat betekent niet, dat voor hen
geloof niet belangrijk is, zelfs van wezenlijk belang. Er zijn velen die nooit in een kerk komen, maar iedere
zondagmorgen naar Ds. Arie van der Veer luisteren. En jonge mensen die trouwen, realiseren zich hoe veel waarde ze
hechten aan een trouwdienst, omdat ze hun liefde beleven als iets van God. En mensen lopen altijd weer tegen levensvragen
aan, die om een religieuze taal vragen. De kerk moet er iets op vinden om deze mensen opnieuw te bereiken. Dat is de
reden voor dit initiatief van www.pastoralediensten.nl
Copyright © 2005-2011 Bosbeskapel